Tính tiền BHXH một lần theo Luật BHXH 2024

Thay đổi lớn nhất: mốc ngày 01/7/2025

Luật BHXH 2024 chia người tham gia thành hai nhóm, và đây là chỗ gây hiểu lầm nhiều nhất. Không phải "từ 1/7/2025 không ai được rút BHXH một lần nữa" như nhiều bài báo giật tít.

Nói cách khác: nếu bạn đã có quá trình đóng BHXH từ trước ngày 01/7/2025, quyền rút một lần của bạn không bị ảnh hưởng. Quy định siết chặt chỉ áp dụng cho người mới bắt đầu tham gia từ mốc đó trở đi.

Các trường hợp đặc biệt vẫn được rút

Kể cả người tham gia sau 01/7/2025, bốn trường hợp sau vẫn được hưởng BHXH một lần:

• Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH
• Ra nước ngoài để định cư hợp pháp
• Mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh nguy hiểm đến tính mạng
• Bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, hoặc khuyết tật đặc biệt nặng

Công thức tính tiền

Mỗi năm đóng trước năm 2014 được tính bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi được tính bằng 2 tháng.

Mức hưởng = (1.5 × số năm trước 2014 + 2 × số năm từ 2014) × Mức bình quân tiền lương

Chi tiết ít người biết: tháng lẻ trước 2014 được chuyển sang giai đoạn sau

Nếu giai đoạn trước năm 2014 có tháng lẻ, số tháng lẻ đó được chuyển sang giai đoạn từ 2014 trở đi để tính mức hưởng - tức là được hưởng hệ số cao hơn.

Đây là quy định có lợi cho người lao động mà nhiều công cụ tính trên mạng bỏ qua. Ví dụ bạn đóng 30 tháng trước năm 2014 (tức 2 năm 6 tháng). Cách tính đúng là:

• 2 năm tròn trước 2014: 1,5 × 2 = 3 tháng lương
• 6 tháng lẻ chuyển sang giai đoạn từ 2014, quy đổi thành 0,5 năm: 2 × 0,5 = 1 tháng lương
• Tổng: 4 tháng mức bình quân tiền lương

Nếu tính gộp cả 30 tháng theo hệ số 1,5 thì chỉ được 3,75 tháng - thiệt 0,25 tháng lương. Với mức bình quân 10 triệu, khoản chênh này là 2,5 triệu đồng.

Quy tắc quy đổi tháng lẻ

Nên rút một lần hay để dành lấy lương hưu?

Đây là quyết định tài chính lớn và không có câu trả lời chung cho mọi người. Vài điểm đáng cân nhắc trước khi quyết định:

• Điều kiện hưởng lương hưu đã giảm còn 15 năm. Đổi lại việc siết rút một lần, Luật BHXH 2024 hạ điều kiện hưởng lương hưu hàng tháng từ 20 năm xuống 15 năm đóng. Nhiều người trước đây tính rút vì thấy mốc 20 năm quá xa, nay có thể đã gần đích hơn mình tưởng.
• Lương hưu kèm bảo hiểm y tế miễn phí trọn đời. Với chi phí y tế tuổi già, đây là khoản có giá trị lớn mà rút một lần không có.
• Chế độ tử tuất cho thân nhân. Người hưởng lương hưu qua đời thì thân nhân được trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất.
• Rút rồi đóng lại từ đầu. Nếu sau này đi làm trở lại, thời gian đóng tính lại từ số 0 - toàn bộ quá trình cũ đã bị thanh toán hết.

Cách làm hợp lý là tính thử cả hai phương án: dùng công cụ này để biết số tiền rút một lần, và dùng công cụ tính lương hưu để biết mức lương hưu hàng tháng nếu đóng tiếp. Đặt hai con số cạnh nhau rồi cân nhắc theo hoàn cảnh thực tế của mình.

Về mức bình quân tiền lương

Đây là con số dễ nhầm nhất. Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH không phải lương hiện tại của bạn, mà là bình quân của cả quá trình đóng, đã được nhân với hệ số trượt giá do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội công bố hàng năm. Hệ số này bù cho việc đồng tiền mất giá theo thời gian, nên các năm đóng càng xa thì hệ số càng cao.

Để có con số chính xác, tra trên ứng dụng VssID hoặc liên hệ cơ quan BHXH nơi bạn tham gia. Kết quả công cụ đưa ra chỉ chính xác bằng đúng con số bạn nhập vào.